لطفا صبر کنید ...
صفحه در حال بارگذاری می باشد
سه شنبه 03 مرداد 1396  |   |  ورود همکاران  | 
.
استان زنجان

جايگاه آب و هوايي استان زنجان و توده هواهاي مؤثر بر آن

اوضاع جوي و شرايط اقليمي منطقه بر حسب پستي و بلندي ها سخت متغير است. من حيث المجموع ارتفاعات داراي آب و هواي سرد كوهستاني، زمستانهاي پر برف و سرد و در تابستان معتدل و خشك مي باشد. در اين ميان دره هاي قزل اوزن داراي آب و هواي معتدل تر بوده و داراي زمستانهاي معتدل و تابستانهای نسبتاً گرم است. جلگه هاي مابين ارتفاعات نظير جلگه سجاس، منطقه قشلاقات افشار و قسمت سفلاي زنجان رود داراي آب و هواي معتدل تري هستند.

***

دو باد محلي معروف مه و شره است، باد مه از جهت شمال به جنوب در منطقه حركت مي كند و رطوبت درياي خزر را به اين نواحي منتقل كرده موجب برودت و كاسته شدن درجه حرارت مي گردد، دومي باد شره در جهت جنوب غرب و شمال شرق حركت مي کند. استان زنجان بين جريان شمال شرق غالب در تابستان و بادهاي بارانزاي غربي در زمستان قراردارد. اثرات اقليمي اين حالت كه در نتيجه جابجايي فصلي كمربند فشار در نيمكره شمال بوجود مي آيد ، شديداً توسط عوارض و ناهمواريها ونيز پراكندگي آبها و خشكي ها تغيير و تبديل مي يابد . در زمستان ، تفاوت بين هواي سرد قاره هاي سيبري ـ آسياي مركزي و نفوذ پي در پي توده هاي هواي گرم و مرطوب مديترانه ، وضع آب و هواي استان را تعيين مي كند. توده هواي قطبي كه در فصل زمستان وارد كشور مي شود ، اگر چنانچه از شمالغرب وارد كشور شود آب و هواي اين استان را تحت تأثير خود قرار مي دهد. ورود اين نوع توده هوا در پشت جبهه سرد سيكلونهاي مديترانه اي و بصورت فرابارهاي ديناميك صورت مي گيرد اين توده هوا خيلي معتدلتر و مرطوبتر از توده هوايي است كه از شمالشرق كشور وارد مي شود . مخصوصاً اگر چنانچه از روي مديترانه و درياي سياه عبور كرده باشد رطوبت زيادي با خود همراه خواهد داشت . منشاء تشكيل آن اروپاي شمال شرقي و يا اقيانوس اطلس شمالي مي باشد . استان زنجان معمولاً از حدود آذر تا اوايل اسفند ماه بطور متناوب تحت تأثير اين توده هوا كه از غرب وارد كشور مي گردد قرار گرفته و باعث ريزش باران وبرف شده و همچنين دماي هوا را پايين و عموماً به زير صفر مي آورد . توده هواي ديگري كه كشور ايران را تحت تأثير قرار مي دهد توده هواي قطبي اقيانوسي مي باشد كه خيلي مرطوب بوده و از طرف شمال و شمالغرب وارد كشور مي شود . اين توده هوا منشاء اصلي عمده بارشهاي ايران مي باشد . در فصل زمستان ، اين استان تا حدي از رطوبت تودة مذكور بهره مند شده ولي در بهار و پاييز سبب رگبارهاي نسبتاً شديد و رعدوبرق مي شود .

***

در تابستان نيز منطقه تحت تأثير توده هواي مداري قاره اي قرارگرفته كه دراين فصل بجز سواحل خزر در كل كشور گسترده مي شود . اين توده هوا معمولاً از شمال آفريقا يا عربستان منشاء گرفته و يا اينكه در خود ايران در فصل تابستان تشكيل مي گردد . اين توده هوا معمولاً اگر همراه با سيكلونها باشد بجاي بارش ، طوفان و گرد وغبار ايجاد مي كند . هر چند اغلب نقاط استان در ارتفاع بالاتري از سطح دريا واقع شده ولي گرمي و خشكي هوا در تابستان كاملاً تحت تأثير توده هواي مذكور ايجاد مي شود. البته در بعضي موارد توده هواي مرطوب خزري با عبور از ارتفاعات شمالي وارد منطقه شده و ايجاد بارشهاي خفيف مي نمايد. در مواقعي كه ابرهاي باران آور در بالاي ارتفاعات شمالي منطقه قرار گيرند آن روز بلا استثناء هوا خنك مي باشد .با توجه به توضيحات مذكور به نظر ميرسد كه شهرستان خرمدره در محل تلاقي 3 توده مهم آب و هوايي يعني توده هواي غربي - توده مرطوب خزر - توده گرم وخشك ايران مركزي بوده و بر حسب توان ورودي اين توده هواها به منطقه ، آب و هواي روزانه شهرستان را تنظيم و تعيين مي نمايند كه البته با تغيير فصول دچار تغييرات كلي نيز مي شوند . نكته اي را كه در اينجا بايد يادآوري نمود اين است كه كم و كيف ورود اين توده ها معمولاً با جريانات هوايي صورت مي گيرد كه در سطح منطقه بعضاً بصورت باد نمايان مي گردد . ( پروژه تحقيقاتي اطلس باد زنجان، دکتر حيدري، اداره کل هواشناسي استان زنجان)

***